Η κυρία Έλενα
Παπαθανασοπούλου είναι συγγραφέας και ποιήτρια, με πλούσιο έργο που περιλαμβάνει
ποιητικές συλλογές και διηγήματα. Έχει εργαστεί επίσης ως σύμβουλος ψυχικής
υγείας με εκπαίδευση στην ψυχανάλυση (Ελλάδα και ΗΠΑ). Μεταξύ των έργων της
περιλαμβάνεται η ποιητική συλλογή “Άνθη της απεραντοσύνης” (2023). Εκτός από τη
λογοτεχνία, είναι και ζωγράφος, ενώ ποιήματα και διηγήματά της έχουν βραβευτεί
σε λογοτεχνικούς διαγωνισμούς. Επιπλέον έχει αναπτύξει πλούσια κοινωνική δράση,
οπότε, αντιλαμβάνεστε πως έχουμε να κάνουμε με ένα ιδιαίτερα προικισμένο άτομο.
Το βιβλίο που
παρουσιάζουμε εν προκειμένω είναι ένα αστυνομικό μυστήριο με υπαρξιακές
προεκτάσεις. Πρόκειται για 13 ιστορίες με έντονα στοιχεία μυστηρίου και
ψυχολογικής διερεύνησης. Η αφήγηση εστιάζει σε κρυμμένα μυστικά, εσωτερικές
συγκρούσεις και καταστάσεις όπου η «σιωπή» παίζει καθοριστικό ρόλο στις σχέσεις
και στις αποκαλύψεις που ακολουθούν. Το ύφος της συγγραφέα είναι
συναισθηματικό, με έμφαση στην ανθρώπινη ψυχολογία.
Ποιος είπε πως τα
μυστήρια λύνονται; Κάποια υποχωρούν μπροστά στη δύναμη της σκέψης. Κάποια άλλα,
όμως, επιμένουν να σιωπούν.
Δεκατρείς
ιστορίες–προκλήσεις για τον νου. Δεκατρείς διαδρομές στο σκοτεινό τοπίο του
μυστηρίου. Εννέα από αυτές ακολουθούν τα μονοπάτια της κλασικής αστυνομικής
αφήγησης· τέσσερις ξεγλιστρούν στη σκιά του ανεξήγητου, αγγίζοντας τη
βιομηχανική κατασκοπεία και την επιστημονική φαντασία.
Τι είναι, όμως,
αυτό που τις ενώνει; Στο κέντρο τους στέκεται ο αστυνόμος Μελέτης. Μοναχικός,
ψυχαναγκαστικός, πενηντάρης, με βαθιά αφοσίωση στο σκάκι και αταλάντευτη πίστη
στη λογική. Ένας άνθρωπος ακέραιος, που υπηρετεί την αλήθεια με πείσμα και
ευσυνειδησία. Στις περισσότερες ιστορίες τον παρακολουθούμε βήμα προς βήμα να
υφαίνει το νήμα της σκέψης του, να συνδέει στοιχεία, να ξεδιαλύνει γρίφους και
να φέρνει τον ένοχο στο φως. Όπλο του, η καθαρή, αμείλικτη λογική. Μα όταν το
ανεξήγητο γλιστρά ανάμεσα στα γεγονότα, η λογική τρεμοπαίζει. Υπάρχουν
υποθέσεις που δεν παραδίδονται. Εκεί, ο Μελέτης εμφανίζεται διακριτικά — ή και
καθόλου. Μερικές φορές η παρουσία του απλώς υπονοείται, σαν σκιά στο τέλος μιας
αφήγησης. Είναι ο άνθρωπος που θα κληθεί να εξηγήσει μια ύποπτη εξαφάνιση, να
τακτοποιήσει έναν φάκελο στα «Άλυτα». Και τα «Άλυτα» βαραίνουν την ψυχή του
περισσότερο απ’ όλα. Γιατί μπροστά στο Ανεξήγητο, ακόμη κι εκείνος απορεί.
Μπορούν όλα να
γίνουν γνωστά; Μπορούμε πράγματι να σηκώσουμε το πέπλο της σιωπής μόνο με τη
δύναμη της λογικής; Οι γρίφοι είναι πλεγμένοι μέσα στη ζωή. Τις περισσότερες
φορές η σκέψη αρκεί για να τους φωτίσει. Μα όχι πάντα.
Η γραφή της
συγγραφέως συνδυάζει την καθαρότητα της λογικής με την ποιητικότητα της
υπαινικτικής αφήγησης. Κάθε ιστορία λειτουργεί σαν καλοστημένη σκακιστική
παρτίδα. Με γλώσσα λιτή αλλά διεισδυτική, η δημιουργός οικοδομεί ατμόσφαιρα
μυστηρίου που δεν βασίζεται σε εύκολους εντυπωσιασμούς, αλλά στη δύναμη της
σκέψης και της ψυχολογικής εμβάθυνσης. Ο αστυνόμος Μελέτης αποτελεί έναν
ιδιαίτερα ενδιαφέροντα χαρακτήρα σύγχρονου αστυνομικού: ανθρώπινος, ευάλωτος
απέναντι στο ανεξήγητο, μα αταλάντευτος στην αναζήτηση της αλήθειας. Η
συγγραφέας κατορθώνει να γεφυρώσει το κλασικό αστυνομικό αφήγημα με τη
φιλοσοφική αναζήτηση γύρω από τα όρια της γνώσης. Το αποτέλεσμα είναι ένα έργο
που διαβάζεται απνευστί, αλλά αφήνει επίγευση στοχασμού.
Οι ιστορίες δεν
προσφέρουν μόνο λύσεις θέτουν ερωτήματα. Και εκεί ακριβώς βρίσκεται η
λογοτεχνική τους δύναμη. Με σταθερό ρυθμό, ατμοσφαιρικές περιγραφές και ευφυείς
ανατροπές, το βιβλίο κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον μέχρι την τελευταία σελίδα.
Κάθε υπόθεση που
κλείνει αφήνει πίσω της έναν απόηχο. Μια μικρή τακτοποίηση του χάους. Ένας
φάκελο που επιστρέφει στη θέση του, μια αλήθεια που βγαίνει στο φως. Κι όμως,
δεν είναι όλες οι ιστορίες φτιαγμένες για να ολοκληρώνονται. Ο αστυνόμος
Μελέτης το γνωρίζει καλά. Έχει μάθει να εμπιστεύεται τη λογική του, να στήνει
τα γεγονότα πάνω στη σκακιέρα του νου του και να αναζητά την κίνηση που θα
φέρει το ματ. Μα υπάρχουν στιγμές που η ζωή αρνείται να υπακούσει στους
κανόνες. Στιγμές που το ανεξήγητο δεν ηττάται, παρά μόνο σιωπά.
Οι «Άλυτες»
υποθέσεις δεν είναι ήττες. Είναι υπενθυμίσεις. Υπενθυμίσεις ότι ο κόσμος δεν
αποκαλύπτει όλα του τα μυστικά. Ότι η γνώση έχει όρια. Ότι πίσω από κάθε
απάντηση μπορεί να παραμονεύει ένα νέο ερώτημα.
Και ίσως αυτό να
είναι το βαθύτερο μυστήριο: όχι το ποιος, ούτε το πώς αλλά το γιατί κάποια
πράγματα επιλέγουν να παραμένουν στο σκοτάδι. Γιατί, τελικά, η ζωή δεν είναι
μόνο ό,τι εξηγείται. Είναι κι εκείνο που σιωπά.
